Akdeniz’in o çizme şeklindeki büyüleyici yarımadası, sanatın, tarihin, modanın ve tabii ki o dillere destan mutfağın başkenti İtalya… Roma’nın o açık hava müzesini andıran sokaklarında kaybolmak, Floransa’da Rönesans’ın izlerini sürmek, Milano’da modanın nabzını tutmak ya da Venedik’te gondolla romantik bir gezintiye çıkmak dışarıdan bakıldığında gerçekten herkesin hayalini süsleyen, rüya gibi bir yaşantı. Fakat işin bir de turistik vitrinin arkasındaki gerçek yaşam boyutu var. İtalya, sadece turistlerin değil, aynı zamanda orada mimarlık, tasarım, güzel sanatlar veya gastronomi gibi alanlarda eğitim alan çok ciddi sayıda Türk öğrencinin, ticaretle uğraşan iş adamlarımızın ve yıllardır orayı mesken tutmuş gurbetçilerimizin de evi konumunda. İtalyanların o sıcakkanlı, gürültülü, el kol hareketleriyle dolu ve yaşama tutkuyla bağlı Akdeniz kültürü bizim kültürümüze inanılmaz derecede benzese de, gurbet her yerde gurbettir. İtalyanca ne kadar melodik ve güzel bir dil olursa olsun, günün sonunda insanın kendi dilindeki o ince esprileri, o yöresel şakaları, kendi kültürünün o maskesiz samimiyetini araması kaçınılmazdır. İşte İtalya sohbet odaları, o tarihi sokaklarda gezip yorulan, yabancı bir dilde derdini anlatmaktan bunalan insanlarımız için, Türkçe muhabbetin dibine vurulan, memleket hasretinin giderildiği harika bir dijital sığınak, bir “sanal piazza” (meydan) işlevi görüyor.
İtalya’da yaşamak, o muazzam güzelliklerin içinde kaybolmak her ne kadar keyifli olsa da, bürokrasinin yavaşlığı, günlük hayatın bazen kaotik yapısı insanı gerçekten çok yorabiliyor. Akşam olup da dar İtalyan sokaklarındaki kafeler dolup taşarken, insan bazen o kalabalığın içinde bile kendini inanılmaz bir yalnızlık duygusu içinde bulabiliyor. O anlarda, “Ciao” demek yerine, şöyle ağız dolusu, samimi bir “Selamün aleyküm, naber” demenin, kendi anadilinde, hiç düşünmeden, çeviri yapmadan kendini ifade edebilmenin lüksü hiçbir şeye değişilmez. Yazılı sohbetin o pratik, beklentisiz ve gizemli dünyası, İtalya’daki öğrencilerimiz ve gurbetçilerimiz için bu yalnızlığı paramparça eden en etkili sosyalleşme aracıdır.
İtalya sohbet kanallarına girdiğiniz an, o Akdeniz sıcaklığının dijital ortama nasıl mükemmel bir şekilde yansıdığını hemen fark edersiniz. İçerideki profil gerçekten çok renkli ve hayat doludur. Bir tarafta Milano’da tasarım okuyan, bitmek bilmeyen projelerden ve uykusuz gecelerden şikayet eden bir öğrenci grubu kendi arasında dertleşirken; diğer tarafta Roma’da yıllardır rehberlik yapan ya da ticaretle uğraşan, oranın kurdu olmuş eski gurbetçiler memleket gündemini tartışır. Bazen “abi şu İtalyan bürokrasisini nasıl aşacağız, oturum iznim (permesso di soggiorno) aylardır gelmedi” muhabbetleri dönerken, bazen de “Türkiye’deki makarnaların gözünü seveyim, burada adam akıllı demli çay bulamıyoruz” şeklinde çok tanıdık, çok bizden sitemler edilir. Bu ortam, o kadar iç içe geçmiş, o kadar samimi bir yapıya sahiptir ki, muhabbetin o tatlı akışına nasıl kapıldığınızı, saatlerin nasıl hızla geçip gittiğini asla anlamazsınız.
Günümüzün o sahte, herkesin “La Dolce Vita” (Tatlı Hayat) yaşıyormuş gibi göründüğü, sürekli mutlu ve kusursuz olma zorunluluğu hissettiren sosyal medya platformlarından bunalanlar için yazılı sohbet siteleri tam bir kaçış noktası, adeta bir rehabilitasyon merkezidir. Çünkü buralarda kimse sizin fotoğrafınızın arkasındaki Kolezyum manzarasına ya da giydiğiniz marka kıyafete bakmaz. Oraya sadece kendinize seçtiğiniz, ruh halinizi yansıtan bir “nick” (rumuz) ile girersiniz. Sizi siz yapan tek şey, yazdığınız kelimelerin, kurduğunuz cümlelerin samimiyeti ve kalitesidir. İstediğiniz an hiç tanımadığınız, yüzünü hiç görmediğiniz birine içinizi dökebilir, ailenize bile söyleyemediğiniz gurbet yorgunluğunuzu anlatıp inanılmaz bir psikolojik rahatlama yaşayabilirsiniz. Sizi yargılamadan, sadece insan olduğunuz için dinleyen o sanal dostluklar, çoğu zaman gerçek hayattaki birçok suni ilişkiden çok daha sağlam ve tedavi edici gelir insana.
Sohbet odaları, sadece geyik yapılan, zaman öldürülen boş platformlar değildir. Özellikle İtalya gibi çok fazla öğrencinin eğitim aldığı bir ülkede, bu odalar tam anlamıyla devasa bir “dijital imece” ve bilgi paylaşım merkezidir. İtalya’ya yeni adım atmış, şehri hiç bilmeyen, dil konusunda sıkıntı yaşayan ve bürokrasi labirentinde kaybolmuş bir öğrenci için bu kanallar kelimenin tam anlamıyla hayat kurtarıcıdır. “Oturum izni (Permesso) başvurusu için hangi evraklar lazım, en ucuz fotokopici veya market nerededir, Türkiye’ye en uygun uçak bileti nereden alınır, burs işlemleri nasıl halledilir?” gibi son derece hayati, karmaşık ve yerel sorular, bu odalarda anında, en güncel tecrübelerle, bizzat o yollardan geçmiş kişiler tarafından cevaplanır. Üst sınıflar veya eski gurbetçiler, yenilere bu sohbetlerin satır aralarında hiçbir karşılık beklemeden rehberlik yapar. Bu muazzam dayanışma ruhu, gurbetin o zorlu yüzünü inanılmaz derecede yumuşatır ve ısıtır.
Elbette işin sadece dert tasa, bilgi paylaşımı kısmı yok, işin eğlence ve kafa dağıtma kısmı da paha biçilemez. Arka planda radyo botunun çaldığı hareketli bir Türkçe pop şarkısı ya da damar bir arabesk eşliğinde edilen o hararetli muhabbetler, oyun ve kelime kanallarında yapılan o tatlı rekabetler, birbirine laf atmalar, şakalaşmalar… İnsanın üzerindeki bütün o sınav stresini, memleket hasretini ve günün yorgunluğunu bir anda alıp götürüıverir.
Eskiden o mIRC dönemlerinde, internet kafelerde saatlerce bilgisayar başında oturarak kurduğumuz o masum, hesapsız ve saf dostluklar, bugün akıllı telefonlarımızın ekranında, çok daha hızlı, çok daha pratik ve ulaşılabilir bir şekilde yaşamaya devam ediyor.
Eğer yolunuz eğitim, iş veya sadece ziyaret için o güzelim İtalya’ya düştüyse, ya da oradaki Akdeniz kültürünü ve gurbetçilerimizin hikayelerini merak ediyorsanız, bu sohbet odalarına mutlaka bir şans verin. Kendinize kafa dengi, sizi yansıtan güzel bir rumuz alın, “Selamün aleyküm” diyerek o renkli dünyanın kapısından içeri adımınızı atın. Göreceksiniz ki, aradaki binlerce kilometrelik mesafe ve denizler sadece haritalarda kalır; muhabbette, samimiyette ve dostlukta asla sınır yoktur! Belki de İtalya’nın o tarihi kokan, romantik ama yalnız gecelerini aydınlatacak, en unutulmaz, yıllarca sürecek arkadaşlıklarınızın temelini, o sanal klavyenin tuşlarına basarken atacaksınız. Denemesi tamamen bedava, muhabbeti ise tek kelimeyle şahane!